Kitap Köşesi: Kayıptan Sonra Yaşam
Yas nedir?
Yas herhangi bir kayıp, ayrılık ya da önemli bir yaşam olayı ardından verilen bilişsel, davranışsal, fiziksel ve psikolojik olağan bir tepkidir. Yas tutmak, gerçekleşen olay sonrası hayata uyum sağlayabilmek için gerekli olan bir süreçtir.
Komplike yas nedir?
Kayıp veya önemli yaşam olayı sonrasında kişinin yaşaması ve tamamlaması gereken yas evrelerinde ilerleme olmadan herhangi bir evresinde (inkar, öfke, pazarlık, depresyon gibi) takılı kalması ve keder duygusuna fazlasıyla yoğunlaşmasına komplike yas denir.
Özdeşim nedir?
Özdeşim bir kişinin belli başlı bazı yönlerini, ülkülerini ve işlevlerini üzerimize alarak gerçekleştirdiğimiz bilinçdışı bir süreçtir.
Yeniden Yaslandırma Tedavisi nedir?
Komplike olmuş bir yasın hangi noktada, hangi nedenle düğüm olduğunu anlamaya yardımcı olan ve yas tutan kişi ve yas tutulan kişi/nesne arasında ayrım yapılmasına yardımcı olarak düğümü çözmeye yarayan bir tedavi şeklidir.
- Kitabın ilgi çeken bazı noktaları ve anektodlar:
“Tam olarak yas tuttuğumuzda kendimiz ve insan olmak hakkında daha çok şey öğreniyoruz. Öğrendiklerimiz yalnızca daha fazla psikolojik olgunluk kazanmamızı sağlamakla kalmıyor, yaşamla barışık olma kapasitemizi de arttırıyor. Acı verici ve zayıflatıcı bir kaybın bizi zenginleştirdiğine inanmak hiç de kolay değil, ama bu kesin bir gerçeklik. Kayıp, can yakıcı bir armağan.”
“Yaslarımız, parmak izlerimiz kadar kişiseldir. Aynı aile içinde bile herkesin kederi son derece kişiseldir. Yas tutma yetisini fiziksel bir yaranın iyileşmesi gibi düşünmek yararlı olabilir. Fiziksel olarak ne kadar hızlı onarıldığımız, kesiğin derinliğine ve özelliklerine bağlıdır.”
“Yası tam olarak tutulmamış olan kayıplar, yani uyum sağlayamadığımız değişiklikler yaşamımıza gölge düşürür, enerjimizi yutar ve bağlantı kurma yeteneğimizi bozar. Eğer yas tutamıyorsak eski sorunlarımızın, rüyalarımızın, ilişkilerimizin kölesi olarak kalır ve geçmişin melodisine göre dans etmeyi sürdürdüğümüz için bugüne ayak uyduramayız.”
‘‘Mesleğim ilerledikçe sihirli iyileşme düşüncesinden sıyrıldım. ‘Yeniden yaslandırma terapisi’ kavramını kullandım. Bu terapi, yasın hangi noktada saplandığını belirlemek, bu saplanmayı gevşetmek ve yas tutan kişinin o noktadan başlayarak kaybı için yeniden yas tutmasını sağlamak yöntemi olarak gelişti. Hastalarım kayıp karşısında nasıl direndiğimize ilişkin ciltlerce kitaba sığacak bilgiler aktardılar ve bağlantı nesneleri olarak adlandırdığım nesnelerin varlığını açıkladılar. Komplike olmuş yasın kilitli kapısını açan anahtarlar olan bu nesneler, yas tutan kişilerin olağandışı bir önemle duygusal yatırım yaptığı gündelik eşyalardı..’’
“Toplum olarak, ölümü konuşma konusundaki tabuları kaldırarak yas tutanlara yardımcı olabiliriz. Yas tutan kişiyi, akrabaları ve arkadaşlarıyla bu yaşadıklarını ve eşlik eden duygularını açıkça konuşmaları için yüreklendirebiliriz.”
